Catalog

OKURLARA Orhan Pamuk yeni romanıyla çıkıyor okurlarının karşısına. “Kafamda Bir Tuhaflık ” adını taşıyan roman üzerine kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik Orhan Pamuk ile. Bugüne dek kaleme aldığı “Mozart”, “Fryderyk Chopin”, “Clara ve Robert Schumann”ın yaşamöykülerinde, 1700’lerin başından, 1800’lerin sonuna dek geçen süreyi ayrıntılı olarak inceleyen Aydın Büke, yeni kitabı “BeethovenMüziğin Dönüm Noktası”nı, bestecinin dünyasını ve içinde yaşadığı toplum yapısını da göz özünde bulundurarak yazdı. Önemli kaynaklar ışığında kitabı aynı zamanda Ludwig van Beethoven’in yaşamöyküsünün izleğinde, dünya tarihinin dönüm noktalarına denk düşen çağının sosyopolitik bir dönem incelemesi niteliğinde. Büke’yle “Beethoven Müziğin Dönüm Noktası” adlı incelemesini konuştuk. Evangelia Balta yaşamını, mübadele ile Anadolu’dan Yunanistan’a gönderilen Türkçe konuşan Anadolu Rumlarının yani Karamanlıların kültürünü ve yaşamları araştırmaya adamış bir bilim insanı. Bu konudaki makalelerini ilk kez toplu olarak yayımladı. Adını 1896’da basılmış bir şiirin ilk iki dizesinden alan “Gerçi Rum İsek de Rumca Bilmez Türkçe Konuşuruz” adını taşıyan kitabın alt başlığı ‘Karamanlılar ve Karamanlıca Edebiyat Üzerine Araştırmalar’, kitabın içeriği hakkında yeterli bir yol gösterici işlevi görüyor. Yazarı Evangelia Balta 2013’te Türk Tarih Kurumu Şeref Üyesi seçildi, 2014 yılında da Osmanlı tarihi çalışmalarına yaptığı katkılardan dolayı Cumhurbaşkanlığı Liyakat Nişanı aldı. Anadolu tarihi açısından önem taşıyan kitabın “Sunuş” yazısını bulacaksınız sayfalarımızda. P ervasız Pertavsız ENİS BATUR Unutma(lar) ve hatırlama(lar) A ynı haftaya denk gelen üç olaydurum: Adnan Varınca’nın cenazesine bir avuç insan gelmiş; Oktay Rifat 100 Yaşında sergisinin açılışına çok az katılım olmuş; Cannes’da Altın Palmiye kazanan Nuri Bilge Ceylân’ın ödül töreninde Türkiye’den tek televizyon kamerası yokmuş… dilersek uzatabileceğimiz listedir. Bütün bu kayıtsızlığın ne’yin göstergesi olduğu üstünde düşünmek, sonuçlarını tartmak gerekir: Bir insan topluluğu, 15 milyonu aşan hemşeri(?) nüfusuyla bir şehir neden ve nasıl bu hale gelmiş olabilir? Adnan Varınca, Oktay Rifat, Nuri Bilge Ceylân “onlar”ı besbelli temsil etmiyor, yargısı kolaycı açıklama olur. Her gün AVM’leri, lokantaları, caddeleri hıncahınç dolduranları ayırdık diyelim, bu üç ismin etrafında buluşabilecek azınlık üyeleri açısından, söz konusu kayıtsız kalışın, uzak duruşun, habersiz oluşun anlamını ve sonuçlarını yan yana dizmeden, üstüste okumadan gidişatı kavrayamayız. Her toplum, bileşkenlerinin temel tercihleri bağlamında bir yaşam tarzı yelpazesi oluşturur. Değer üretmek zordur, üretileni korumak, geliştirmek zorun zoru. Kim hepten kayıtsız yurttaşlarının yurduna gönül bağı duyabilir? Kim, kendisine, yaptıklarına sırtını dönenlere göndereceğini gönderme isteği besleyebilir? Toplumuna yabancı(laşmış) bireyler sayacaksak Pierre Soulages, Mayıs 2014, sonunda, 95 yaşında, Rodez’deki müzesini açtı. söz konusu ressamı, şairi, sinemacıyı: Böylesi bir toplumun yerlisi olunur mu? * Soulages, Mayıs 2014, sonunda, 95 yaşında, Rodez’deki müzesini açtı. Anımsıyorum, on beş yıl önceki buluşmalarımızda, derin heyecan ve tutkuyla söz ediyordu tasarısından. Ciddi bağışta bulunmuş, doğal olarak, Musée Soulages’a. Başka sanatçıları da ağırlayacak bir mekân tasarlamış. Ekrandan görebildiğim, kunt, işine yaraşır bir yapı Rodez’deki. Daha önemlisi, benim için artık utanç kaynağına dönüşen “Soulages, söyleşi”yi bu yıl yayına hazır etmeliyim öncelik vererek. * Granada dergisinde (2014/89), Orhan Pamuk’un Paris Review söyleşisinin çevirisi. İyi, dolgun, açılımlı bir kaynakmetin çıkmış ortaya. “Modern bir milli edebiyat yaratmak” ve benzeri tuhaf çıkışlarına karşın, genel hatlarında etkileyici buldum yaklaşımını. Asıl dikkatimi çeken konu, iki cümleye sıkışıp kalmış bir ‘durum’un dökümü oldu: “İstanbul (kitabı) annemle olan ilişkimi bitirdi, artık görüşmüyoruz. Ve tabii ağabeyimi de neredeyse hiç görmüyorum”. Canalıcı sorun, canyakıcı sonuç. İtiraf edebiyatı zorlu koridordur, yaşamöyküsel damarın ürünlerinde, mektuplaşmalarda beklenmedik, bazan da göze alınmış kırılmalar, kopuşlar doğuran uçlar yer alır. Orhan’ın Şevket’le, daha doğrusu yaşamındaki gerçekliği ve imgesiyle çatışarak yüzleştiğini hem kitaplarından, hem söyleşi Adnan Varınca’nın cenazesine bir avuç insan gelmiş; bu kayıtsızlık ne’yin göstergesi?.. tarzı birkaç ‘paratexte’ten izlemiş, bir defasında, Şevket’le bir araya geldiğimizde kısaca tepkisini dinlemiştim. Bu söyleşide, ağabeyiyle çocukluk ve gençlik yıllarında, içinde/n ve dışında/n nasıl didiştiğini özetliyor. Buna karşılık, annesiyle kopuşunun gerekçelerini aktarmamış. Bizde, üzerinde gereğince durulmamış bir etik saha bu. Yazarın ne’ye, ne kadar “hak”kı var? Töre bekçiliği ağır basıyor genelde; sözüm ona ‘öteki’nin ‘özel’ini koruma adına yüzdeyüz susma olanağı tanınıyor yazara. Karşı kutupta, şüphesiz, yazarın kalemini silah gibi kullanması, kendisine tanıdığı bir ayrıcalık sanki: Tartımsızlık sık başgösteriyor, yakınlarını kolayca hırpalama yetkisi varmışçasına hareket eden örnek çok. Denge, bu iki ucun tam ortasında ya, ona yaklaşmanın yazınsal, uzak durmanın ve kalmanın ahlaki bedelleri söz konusu. Öyle bir anadamar ki, üzerinden (ve içinden) başlı başına bir edebiyat tarihi döşenebilir. n Bol kitaplı günler... TURHAN GÜNAY eposta: turhangunay@cumhuriyet.com.tr cumkitap@cumhuriyet.com.tr twitter: www.twitter.com/CumKitap Granada dergisinde (2014/89), Orhan Pamuk’un Paris Review söyleşisinin çevirisi yayımlanmış. İyi, dolgun, açılımlı bir kaynakmetin çıkmış ortaya. İmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına Orhan Erinç tGenel Yayın Yönetmeni: Utku Çakırözer tYayın Yönetmeni: Turhan Günay t Yazı İşleri Müdürü: Ayşe Yıldırım Başlangıç t Görsel Yönetmen: Dilek Akıskalı t Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. t İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli İstanbul, Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 t Baskı: DPC Doğan Medya Tesisleri, Hoşdere Yolu, 34850 Esenyurt İSTANBUL. t Cumhuriyet Reklam: Genel Müdür: Özlem Ayden t Genel Müdür Yardımcısı: Nazende Körükçü t Reklam Koordinatörü: Hakan Çankaya t Reklam Müdürü: Ayla Atamer t Tel: 0 (212) 251 98 74750 (212) 343 72 74 t Yerel süreli yayın t Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir. CUMHURİYET KİTAP SAYI 1295 11 ARALIK 2014 n SAYFA 3