Catalog

“Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015” üzerine çifte bakış “Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015”, hem nostaljik bir takvim hem de bir kitap. Yapraklarında eski öykülerin yanı sıra yenileri de var. Ayrıca çizgiler de konunun esprisini tamamlıyor. Kısacası okunup saklanacak, geçmişle şimdinin buluştuğu bir külliyat. Tersi yüzü hikâye Bir takvim olarak Türkçe edebiyat r Ali BULUNMAZ “Z amanın geçişini gösteren bölmeler yoktur; yeni bir ay ya da yılın başladığını bildiren tek bir gök gürlemesi veya borazan sesi duyulmamıştır bugüne değin, yeni bir yüzyıl başladığında bile yalnızca biz ölümlüler çanlar çalar, havaya kurşun sıkarız” diyor Thomas Mann. O güne doğru son düzlüğe girmiş bulunuyoruz. İnsanın en önemli sorunu (bazen hiç belli etmese de) zamanlaydı hep. Döngüler, yıldönümleri ve önemli tarihler anılarda, defterlerde, yıllıklar ve takvim yapraklarında yerini aldı, almaya da devam ediyor. Bunların toplamı büyük bir hikâyeydi, “yazıldı bitti” diyenler de vardı ama pek sonlanmış gibi görünmüyor çünkü her yeni gün peşine eskisini de takıp taze hikâyelerle gelip kapımıza dayanıyor. “İşin özgünlüğü kayboldu”, “herkes ve her şey birbirine benzedi” gibisinden yorumlar yapılıyor, haklılık payı olsa da toptan reddedişlere yol açacağından bu yoruma temkinli yaklaşmakta fayda var. Bir araba dolusu lafın neden söylendiğini Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015’e bakınca anlayabilirsiniz. BİR YILIN VE ONLARCASININ MUHASEBESİ Zamanı bölmelere ayırıp zapturapt altına almaya uğraşan insanoğlunun en baba icatlarından biri takvimdi. Yetmedi, çeşitlendirilen takvime küçük notlar, faydalı bilgiler kondu. Yine kesmedi, kalburüstü ne kadar tarih varsa yapraklara yazıldı. Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015’i hazırlayanlar, mevzuyu daha da dallı budaklı hale getirip hepimizin duvarında ve masasında (bir zamanlar) hatırlı bir yere ilişen bu geleneğe göze, gönle ve zihne hitap eden bir şekil verdi. Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015 adlı “kitabın” esprisi ise hayata dokunan pek çok şeyi bir arada sunması. Geçmişi mi istiyorsunuz, mevcut. “Bugünden bir şeyler olsa” diyorsanız o da hazır. Sessizce söylenmiş tek bir “kural” ya da rica var: Okunduktan sonra yaprak kopartılmasın, kitap sayfası gibi sadece çevrilsin, geri dönmek icap ederse kaybolup gitmesin. Olayın özü bu; bir yılın muhasebesi, onlarcasıyla birlikte yol alıyor. Eldekine derleme de diyebilirsiniz bilgi bankası da. Belki de en uygun tanımlardan veya nitelemelerden biri, bu aralar pek bir meşhur hale gelen keşifle ilgili olabilir; keşif takvimi. Tarihin bir kenarında kalan, bazen hatırlayıp gülümsediğimiz ya da durgunlaştığımız ama kim ne derse desin geçmişimizle bize yön veren büyük, hatta kimi anlarda altından kalkamadığımız bir toplam. F. Scott Fitzgerald’ın dediği gibi “akıntıya karşı küreklere asılıp durmadan geçmişe sürüklenişimize” benzer biçimde yapraklara hızla bakıyoruz. Aynı anda, yeni sözlerin de eşlik ettiği ve o toplama bir şeyler katmaya uğraşan, ileride “bu da vardı” dercesine keşfedileceklerin yazıldığı, dikkatle ve ağır ağır okunan sayfalar: Hepsinin karışımını özenle tarihleyen kolektif çabanın ürünü olan bir külliyat. Çizgiden ve yazıdan oluşan, hafızaya da hitap eden yapraklar. Öyle şeyler gelmiş geçmiş ve bunlara neler eklenmiş; okudukça şaşırıp kalıyor, tebessüm ediyoruz. Mizah, kurgu ve gerçek birbiriyle harmanlanırken insan zamanda yolculuğa çıkıyor ve beri yandan şimdinin içine çekiliyor. Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015’te yaprağın bir tarafında zamanın hikâyesi, öbür tarafında ise hikâyenin zamanı yürüyor. Koca bir yıl, geçmişten parçalar ve takvime özel yeni edebi satırlar, çizgiler: Kısacası tersi yüzü hikâye… n r Eray AK N asıl ki silah icat olunup mertlik ciddi hasarlara uğratıldıysa cep telefonları özellikle de akıllı telefonlar icat olunduğunda da günlük yaşamdaki pek çok ritüelin yerini ya yenileri aldı ya da bitti gitti, unutuldu. Kabul; yaşamı kolaylaştırma adına çok önemli bir adımdı aynı zamanda bu telefonlar ama geliştikçe gelişti, geliştikçe gelişti ve sonunda kabından taşan, kendini aşan aletlere dönüştü. Onlar kendini aştıkça biz; saati de, tarihi de, hatta yeni nesil telefonlarda olduğu gibi ne yiyip ne içeceğimizi de onlardan öğrenir olduk. Bitti mi? Hayır. Ve daha bir sürü şeyi onlardan öğreniyoruz ama yaşamı düzenlemede kullandığımız pek çok aletin aplication’a dönüşmesi sizce de alışılması zor bir durum değil mi? Cep telefonlarının unutturduğu yaşamı düzenlemedeki aletlerin başını ise şüphesiz saat ve takvim çekiyor. Artık saati öğrenmek için gözler bileklere değil, eller ceplere gidiyor. Tarih için de aynı durum söz konusu. Bir diğer yandan, çok insanın yıllardır hâlâ sürdürdüğü bir ritüel olan Maarif Takvimi kullanma alışkanlığı da yavaş yavaş unutuluyor. Ama bu ritüelin unutulmaması için çırpınan, yap raklar 365 günün her günü teker teker koparılsın isteyen, hatta bu edebiyatla, edebiyat için yapılsın iteyen birileri var. Ne mutlu... Bunca laf, İletişim Yayınları tarafından geçenlerde basılan Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi’ne gelebilmek içindi. Bu noktaya gelip takvimin sayfalarını karıştırmamak ise olmaz. GÜNÜMÜZ YAZARLARINDAN YENİ ÖYKÜLER Öncelikle söylemek gerek: Bu takvim, şekli ve basılışıyla içinde derin bir nostaljiyi barındırsa da aslında bir o kadar çağdaş. Çağı yakalaması, günümüzü sayfa sayfa önümüze sermesinden öte bugün hâlâ üretmeye devam eden birçok yazarın bu takvim için bir araya gelmiş olması. Tek tek saymaya gerek yok; elliden fazla yazarın, “arkası yarın” şeklinde devam eden tefrika hikâyeleri yer alıyor takvimin yaprakları arasında. Çok kişinin bildiği gibi klasik Maarif Takvimi’nde Hz. Ali Cenkleri, pehlivan tefrikaları, o gün doğmuş çocuklar için isimler, yemek önerileri gibi bölümler yer alıyordu. Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi’nde bunların yerini çağdaş kalemlerden hikâyeler yer alıyor. Türkçe edebiyatın en seçkin isimleri bu takvimde, karşımıza yepyeni öykülerle çıkıyor. Bir takvim olarak Türkçe edebiyatın izini sürdüğümüz de söylenebilir bu bağlamda. Bunlar dışında ise yine Türkçe edebiyatın yetkin isimlerinin kitaplarından, yazılarından seçilmiş alıntılar, yeni keşiflere gebe bırakacak. Takvimin en dikkat çeken özelliklerinden bir diğeri de tam on beş farklı çizerin kaleminden çıkmış karikatürlerin, illüstrasyonların ve yazarların tefrikalarına eşlik eden çizgilerin varlığı. Tüm bunlarla 2015 Türkçe Edebiyat Takvimi, başındaki “Resimli” nitelemesini sonuna kadar hak ediyor. Özgün bir fikirle yola çıkan ve sonucunda da ortaya özgün bir “çokbilmiş” takvim çıkaran ekibe teşekkür bir borç. Her sayfasında ince bir alayın, zekâ şeraresinin görüldüğü bu takvimi, edebiyat meraklılarının yıl boyu elinden düşürmeyeceği, sürekli masasında tutacağı bir kitap olarak da görmek mümkün. Hem okunacak hem de sayfa sayfa saklanacak... n Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015’te yaprağın bir tarafında zamanın hikâyesi, öbür tarafında ise hikâyenin zamanı yürüyor. Yukarıda takvimin editörü Levent Cantek. Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2015/ Kolektif/ İletişim Yayınları/ 730 s. SAYFA 26 n 25 ARALIK 2014 C U M H U R İ Y E T K İ T A P S A Y I 1297