Catalog

Semiha Akpınar yakın akrabalarıyla denizde. Altta ise Başöğretmen S. Nuri Öz (sol başta), ahbaplarıyla Büyükada turunda. En altta, Abdülhak Şinasi (sağ başta) yakın dostlarıyla adada. Atatürk, İbrahim Necmi Dilmen’le. Şakir Paşa ailesi (solda). Reşat Nuri ve Ruşen Eşref Ünaydın (altta sağda). 27 Mayıs 1960’tan sonra yapılan bir Çiçek Festivali. Semiha Akpınar’ın Büyükada çalışması Otuz yıllık sözlü tarih Semiha Akpınar, 30 yıldır emek verdiği Büyükada monografisini tamamladı. “Büyükada: Bir Ada Öyküsü” isimli kitabı, aralarında Büyükada’da iz bırakmış önemli isimlerin de bulunduğu yüzden fazla insanın izlenimlerini, anılarını ve değerlendirmelerini bir araya getiriyor. r Halim BULUTOĞLU Semiha Akpınar’ın Ada’ya ve böyle bir kaynak kitap hazırlamaya yönelik ilgisi, Büyükada’da doğmuş, yetişmiş ve halen yaşıyor olmasından kaynaklanmıyor yalnızca. 1982’de İTÜ Mimarlık Fakültesi’ndeki hocası Prof. Doğan Kuban’ın yanında “Ada Evlerinde Üslup İrdelemesi” konulu doktora çalışmalarına başlaması, bu ilgisini şekillendiriyor. Aynı yıllarda hocası Prof. Dr. Metin Sözen’in yüreklendirmesiyle de bu kitap gündeme geliyor. O gün bugündür kitabı için notlar tutuyor, görüşmeler yapıyor ve kaynak tarıyor. Bir bölümü şimdi hayatta olmayan 100’den fazla Büyükadalı ile görüşüyor. Onların anlatılarını, kitabın tarihi ve tematik bölümleri altında topluyor ve bu tutkulu çabasını, kitaba yazdığı önsözde dile getiriyor: “Ben kitabım için hayatımın tesadüfü olan Büyükada’yı seçtim ve Büyükada’yı ‘tarih sevgisi’ çerçevesinde yazdım. Büyükada’yı, burada yaşamış ve hepsi kendi insanımız olan Adalıları, geçmişteki Ada hayatını ve Ada kültürünü anlatmak istedim. Bunu yaparken de çoğunlukla sözü, söyleşi yaptığım Adalılara bıraktım. Bu bir anılar kitabı, Büyükada için bir durum saptaması.” ADA VE ADALILAR HAKKINDA HER ŞEY Kitap beş bölümde toplanıyor. İlk bölümde Ada’nın konumu, jeolojik oluşumu, fiziksel özellikleri, iklimi, doğal bitki örtüsü, bahçeleri, nüfusu ve idari örgütlenmesi yer alıyor. Ama asıl önemli bölümü Büyükada tarihinin dönemler itibariyle toplandığı Büyükada Tarihi bölümü. Doğu Roma ve Bizans İmparatorluğu dönemi ile başlayan bu bölüm, Osmanlı ile devam ediyor, on dokuzuncu yüzyılla gelişiyor ama asıl Cumhuriyet dönemi ele alınıyor. Atatürklü yıllar, Büyükada’da ilk Cumhuriyet kuşağı Atatürk’le ilgili anılar, “19231940 Yılları” alt başlığında toplanıyor. Bu başlık altında Büyükada Yat KulübüAnadolu Kulübü, Büyükada’da Rumlar ve TürkRum ilişkileri, Troçki’nin Büyükada’daki sürgün hayatı, Eski Oteller, Kır Gazinoları (Kır Kahveleri), Lokantalar, Pastaneler, Plajlara yer veriliyor ve anlatılar son yıllara kadar taşınıyor. Diğer bölümlerde olduğu gibi bu bölümde de eski Ada sakinleri de anılar önemli bir yer tutuyor. Büyükada İlkokulu, öğretmen ve öğrencileri, Büyükada Rum ilkokulu, Rum Yetim Okulu, Sahak Mesrob Ermeni Okulu, Fransız okulu öğrencileri, Ada vapurları, Sinemalar ve Cambazhaneler üzerine anlatılar, Büyükada’nın ünlü bahçıvanları, Aya Nikola – Babamın bahçesi (Ayanikola bostanı ), Büyükada’da futbol ve futbolcular, Büyükada’da balıkçılık, balıkçılar ve arabacılar, Çarşı ve Ada esnafı, Ada’da oturmuş ve görev yapmış olan doktorlar, diş doktorları, sağlık personeli ve eczacılar çok sayıda Adalı ile yapılan görüşmelerden kesitlerle gözler önüne seriliyor. “Musikide ve Edebiyatta Ada”, kitabın üçüncü, “Büyükada’da Sivil Mimari” dördüncü, “19842010 Yılları Arası” yeni dönem son bölümde toplanıyor. KİTAPTA SÖZÜ OLAN BÜYÜKADALILAR Kitapta, tamamına yakını yazar tarafından yüz yüze görüşmelerle bir araya getirilen Büyükadalılar arasında kimler yok ki? Abdülhak Şinasi Hisar, Abdullah Akpınar, Adalı Avni Bey, Adnan Bağrım, Ahmet Tanrıverdi, Ali Akpınar, Arman Günberk, Asım Mutlu, Atâ Karatay, Ataol Behramoğlu, Ateş Akgül, Avadis Hacınlıyan, Aziz Gökçen, Bayzer Arapyan, Bedia Muvahhit, Behice Durudoğan, Bilâl Ertürk, Bülent Sokullu, Celâl Ferdi Kocal, Cengiz Akıncı, Denizkızı Eftelya, Dimitri Mandacıoğlu, Dimitri Rayçanovski, Doğan Hızlan, Ediz Hun, Eftelya Viglas, Emil Galip Sandalcı, Ender Demirel, Erika Buch, Erol Özdoğanlar, Erol Yazman, Esin Yener, Fahri Bağdatlıgil, Fatma Eti, Fikret Erman, Füreya Koral, Gül Karlıdağ, Gülçin Mutlu, Günseli Bikmen, Hadi Hüsman, Hadiye Güntekin, Hakkı Emzikli, Haldun Taner, Hamdi Bulgurlu, Hayrettin Erkmen, Hikmet Yüret, Hrisafi Ksida, Huriye Tangöze, İbrahim Girgin, İsmail Aslanavgun, Kasım Avşar, Katerina Eli Agnidis, Kıymet Tesal, Koço Katakuzinos, Korhan Berzeg, Lefter Küçükandonyadis, Lili Menasopulo, Macit Gökberk, Madam Yvonne, Makbule Çakan, Martha Sguridi, Mediha Elabed, Mehmet Dilber, Melih Sarter, Meral Ataç, Moiz Eskenazi, Müjde Aykaç, Mukaddes Yıldırım, Musa Albukrek, Müşfik Aykaç, Muzaffer Çamkır, Nail Eti, Nazime Pamir, Nebile Çağıl, Necmi Tanyolaç, Nerman Zobu, Nevin Cemali Çınar, Nevzat Kasman, Niko Katakuzinos, Niko Ksida, Nubar Muradyan, Nuri Efe, Nüveyre Bayraktar, Osman Okyar, Pavlina Cimilli, Perihan Baytin, Rezzan Yalman, Rifat Behar, Rıza Abazoğlu, Sabiha Kemal, Şakir Sırmalı, Saliha Senbir Semiha Akpınar, Sevil Kibar Ergüder, Sevim Böke, Sevin Zorlu, Seyfi Doral, Sezin Dilber, Sina Kabaağaçlı, Sıdıka Dermancı, Şükrü Arsev, Süleyman Nuri Öz, Taşkın Altuğ, Tekin Suyabatmaz, Tevfik Böke, Tevfik Güllüoğlu, Tiraje Dikmen, Tulu Baytin, Tulu Ünsal, Türkân İslamoğlu, Usulcuoğulları, Vasfi Rıza Zobu, Vera Bulgurlu, Yahya Kemal Beyatlı, Yani Karlamari, Yetvart Bezaz, Yorgo Bekar, Yorgo Theotoka, Yusuf Garip, Zafer Ertaş, Zeki Sayar, Zeki Yetişen, Zeliha Dök, Zerrin Dilmen Kuşadalı n Büyükada: Bir Ada Öyküsü/ Semiha Akpınar/ Adalı Yayınları/ 432 s. SAYFA 20 n 25 ARALIK 2014 C U M H U R İ Y E T K İ T A P S A Y I 1297