Catalog

Ş iir Atlası CEVAT ÇAPAN T ürkiye’de Japon insanı genelde aşırı uçlarda algılanmaktadır: Karnını deşerek itaatkârlığını gösteren samurayın son nefesiyle bir haiku seslendirmesi; evini, yurdunu, ben’ini terk eden keşişlerin yıllarca yollarda, yolculuktaki arayışa beden olmalarının öyküleri; Japonların Mart sonu Nisan ayı başında açan ve arsız rüzgâr ya da zamansız yağmurla her an dökülüverecek kiraz çiçeklerini dostlarıyla birlikte gün boyu izlemeleri; her yıl sonunda yeni yıl kartlarına yumuşacık dokunuşlarla kendilerine özgü hat sanatıyla yazdıkları iyi dilek imleri… Bunlar sanki bir rüya perdesinin arkasında yaşanan, çekindikçe özenilesi, beğendikçe yaşanılası, her haliyle Japonsu ve bir o kadar da uzaktaki durumlardır. Buradaki Tawara Machi’nin şiirleri ise, Japonların günlük yaşamlarındaki insancıl yanlarını göstermesi açısından önemlidir, kanımca. 31 Aralık 1962 tarihinde doğan Tawara Machi, üniversitede Japon Edebiyatı öğrenimi görmüştür. Şair olmanın yanı sıra yazar ve çevirmendir. 1987 yılında basılan Sarada Kinenbi (Salata Yıldönümü) adlı şiir kitabı, iki milyon altı yüz bin kopya satmıştır. Haikular (1) Sana yüzlerce mektup yazmayı düşünürken tüm bir yaz geçip gitti bile. (2) Merdivendeki ayak sesine giriş müziği gibi, yağmurun sesi. (3) Aşk denilen kendine yetmenin hikâyesi; sana sadece küçücük, kötücül bir rol biçen (4) Kararını vermişsin ki! Gecenin bir vakti “Her şey sana bağlı” demen, Hakiki yalan becerisi. (5) Senin sesin ya, Bahane de üretsen, Yalan da söylesen, Ne olur biraz daha Benimle konuşsana. Tawara MACHİ / Şiirler Japoncadan çeviren: A. Volkan ERDEMİR (6) Denizin dibinde anne ve yavru balığın birbirlerine seslenişindeki gibi yüreklerimiz birleşebilse keşke. (7) Erkeklerin de çaresiz kalabileceğini gördüm, babamın başka bir şehre tayininde (8) Ömrü boyunca akademisyen olarak anılan biricik babamın en büyük ödülü idari bir göreve atanmak oldu. (9) Yağmur yağma olasılığı çok düşük olsa da, ah elime tutuşturduğu o şemsiye! (10) Biliyorum, yeniden “Hoşgeldin” diyebilmek için ayrılıyorsun benden. (11) “Kurtar beni” diye seslensem koşar mısın bana, yoksa kaçıp saklanır mısın? (12) Biliyorum yanımda olmayacaksın bu Cumartesi, denizi görmeye gideyim bari. (13) Madem veda edecektin Çiçekleri tümden açmış O ağacın altında Söyleseydin ya: “Elveda” (14) “İyi misin?” Büyülü bir söz, tekrar tekrar sorulduğunda anlamı yiten. (15) Her zamankinden daha geç gelip her zamanki gibi hayal kırıklığı yaşatıp dönerken postacı… CUMHURİYET KİTAP SAYI 1296 18 KASIM 2014 n SAYFA 23