Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Günler
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
Cumhuriyet
29 EKİM 2023 PAZAR
15
Cumhuriyet
Cumhuriyet tarihine damga
‘Milli bayramlar
Cumhuriyet
vuran toplumsal olaylar
sadece eğlence değil’
Cumhuriyet
yargılandığı Balyoz süreci başladı.
n 6-7 Eylül 1955: İstanbul
Ekspres gazetesinin “Atamızın n 11 Mayıs 2013: Hatay’ın Suriye
lu önder Mustafa Kemal
evi bombalandı” manşeti üzerine sınırındaki ilçesi Reyhanlı’ya bomba
Atatürk’ün en büyük eserim
toplananlar, 6 Eylül akşamı İstanbul’un
yüklü araçlarla düzenlenen saldırıda 53
Udediği “Cumhuriyet”, 100
Şişli, Kumkapı, Samatya, Yedikule, Beyoğlu
kişi yaşamını yitirdi.
yaşında. Peki bayram denildiği zaman
ilçelerinde gayri müslimlerin dükkan ve
n 28 Mayıs 2013: İstanbul
ne anlamalıyız? Milli bayramlarımızın
evlerine saldırdı. 7 Eylül sabahına kadar
Taksim’deki Gezi Parkı’nda ağaçların
önemi nedir? Ve nasıl kutlamalıyız?
süren saldırılarda aralarında kilise ve
kesilip yerine Topçu Kışlası’nın yeniden
Bu soruların yanıtını kitap olarak
havraların da bulunduğu 5 binden fazla
inşaa edilmesine karşı başlatılan
yayımlanan, 1923’ten 2023’e
taşınmaz zarar gördü ve yağmalandı.
direniş toplumsal bir harekete dönüştü.
Cumhuriyet Bayramlarına ilişkin
n 27 Mayıs 1960: Türk Silahlı Kuvvetler
Yurdun dört bir yanında milyonlarca
hazırlanan ilk doktora tezinin sahibi
yönetime el koydu. Ülke yönetimini
yurttaşın katıldığı ve 3 ay 2 gün
Ahi Evran Üniversitesi Öğretim Üyesi
Millİ Birlik Komitesi üstlendi. Orgeneral
süren eylemlerde Mehmet Ayvalıtaş,
Doç. Dr. Bengül Salman Bolat ile Cemal Gürsel Milli Birlik Komitesi’nin
Abdullah Cömert, Ethem Sarısülük, Ali
konuştuk. başına getirildi. Türkiye Büyük Millet
İsmail Korkmaz, Berkin Elvan, Medeni
Meclisi ve hükümet feshedildi ve siyasi
n “Milli bayram”
Yıldırım ve Ahmet Atakan polis şiddeti
faaliyetler yasakladı. Adnan Menderes,
olgusu neden sonrası yaşamını yitirdi.
Hasan Polatkan, Fatin Rüştü Zorlu
önemli ve nasıl bir
idam edildi.
geçmişe sahip?
n 12 Mart 1971: 1960
İmparatorlukların
darbesinden sonra ordu,
yıkılmasıyla
Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’a
meydana gelen milli
bir muhtıra verdi. 32. Türkiye
devletlerin her biri
Çağdaş Bayraktar
Hükümetini istifaya zorladığı
içinde bulunduğu
askeri müdahale yaşandı.
şartlara, tarihi
n 6 Mayıs 1972: Sol hareketin
olaylara ve benimsediği rejime göre
önemli isimlerinden Deniz Gezmiş,
milli günlerini belirlemeye başlamıştır.
Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan idam
Fransız Devrimi, her alanda olduğu gibi edildi.
bu tür tören ve kutlama etkinliklerine n 20 Temmuz 1974: Türk
Kırmızılı kadın
Ordusu, Kıbrıs’a havadan indirme
de köklü bir değişim getirmiş ve “milli
Gezi Direnişi’nin
ve denizden çıkarma yaptı. sembollerinden oldu.
bayram” kavramı doğmuştur.
n 12 Eylül 1980: Türk Silahlı
Milli bayramların en
Kuvvetleri yönetime el koydu. Süleyman
önemli özelliğinin; Fransız n 13 Mayıs 2014: Manisa Soma’daki
Demirel hükümeti görevden alındı,
Devrimi sonrası oluşan madende çıkan yangında 301 madenci
Türkiye Büyük Millet Meclisi lağvedildi.
yaşamını yitirdi. Beş ay sonra
milliyetçiliğe bağlı olarak
iktidarına son istenmiştir. Bu hazırlıklar
Türkiye’nin en demokratik anayasası
Ermenek’teki maden faciasında 18 işçi
gelişen milli devletlerin
verilmiştir. Yaşanan günler öncesinden basın
olarak gösterilen 1961 Anayasası
öldü.
meşruiyet sembollerinden
olaylar bayramları aracılığı ile duyurulmuş, bu
tamamen rafa kaldırıldı. Bu dönem
n 10 Ekim 2015: Terör örgütü IŞİD,
birisi olduğunu söylemek
da büyük ölçüde yıla özgü özel logo ve marş
yaklaşık dokuz yıl sürdü. Tüm siyasi
Ankara Tren Garı’nda düzenlenen
yanlış olmayacaktır. İlk
etkilemiştir. da yapılmıştır. 75. yılda parti liderleri yargılandı ve siyasi
Barış Mitingi’ni hedef aldı. Eşzamanlı
olarak Batıda başlayan
yasakla cezalandırıldı. 16 Ekim 1981’de
1960’lardan itibaren kısa bir süre önce 28 Şubat
düzenlenen canlı bombalı saldırıda 103
milli bayram anlayışı da bu
Atatürk’ün partisi CHP kapatıldı.
gerçekleştirilen kararlarının alınıp Refah
kişi yaşamını yitirdi, 391 kişi yaralandı.
ülkelerin tarihleri, taşıdıkları
n 15 Ağustos 1984: Terör örgütü PKK,
Bengül Salman Bolat askeri müdahaleler Partisi’nin kapatılması ve
Bu olay, Türkiye tarihinin en kanlı
özellikleri, yeni oluşan devlet ilk kanlı eylemini gerçekleştirdi. Siirt’in
ve 1980’li yıllardan iktidarın el değiştirmesi
intihar saldırısı olarak kayıtlara geçti.
Eruh ve Hakkari’nin Şemdinli ilçelerinde
anlayışları ile birbirlerinden
itibaren PKK terör etkili olmuş, özellikle
n 15 Temmuz 2016: Türk Silahlı
teröristlerce bir asker şehit edildi, 9
farklı olarak şekillenmişlerdir.
örgütünün gerçekleştirdiği laiklik vurgusu yapılarak
Kuvvetleri’nin
asker ve 3 sivil
Milli bayramlar, ülkelerin tarihsel
terör olayları kutlamalara Cumhuriyetin ve laikliğin
içine
yaralandı.
olarak geçirdikleri evreler ve önemli
damgasını vurmuş ve bayram asla yıkılamayacağı ifade
yuvalanan
n 2 Temmuz 1993:
günlerin canlı tutulmasındaki en
kutlamalarında milli birlik edilmiştir. Türkiye’de iç FETÖ darbe
Sivas’ta düzenlenen
önemli araçlardandır. Dolayısıyla milli
girişiminde
vurgularının yapılmasına politikadaki yaşanan bu
Pir Sultan Abdal
bayramlar, sadece “eğlence” ifade
bulundu. Ülke
neden olmuştur. gelişmeler özellikle devletin
Şenlikleri’nde
etmez. En önemli fonksiyonu geçmişte genelinde
1980’li yılların kutlamaları yönlendirmesi ile bu yıl
Madımak Oteli
milli devlet olabilme yolunda yapılan çıkan
askeri müdahalenin etkileri yapılan kutlamalarda etkisini gericiler tarafından
olaylarda
mücadelelerin ve sonuçta tam bağımsız
yakıldı, 33’ü
yoğun olarak hissedilmiştir. göstermiştir.
104’ü darbe
devlet olabilmenin bilincini gelecek
aydın 35 kişi can
Uzun zamandır oldukça
yanlısı asker
nesillere aktarmaktır. 75. yıla özenli çalışma
verdi. Yıllar süren
sönük geçen Cumhuriyet
olmak üzere
n Atatürk açısından milli yargılamalardan
90’lı yılların tüm bu
Bayramı kutlamaları, 75.
300’den fazla
adalet çıkmadı.
bayramların özellikle de Cumhuriyet
gerginlikleri, dönemin
yılında azımsanmayacak
kişi öldü, 1491
n 5 Şubat 1999:
Bayramı’nın anlamı neydi?
iç politikasında oldukça
kadar canlı geçmiş ve halkın
kişi yaralandı.
Bülent Ecevit’in
Bayram etkinlikleri aracılığıyla
etkili olmuş ve iktidar-
katılımı oldukça yoğun
n 8 Temmuz
başbakanlığı
ile hatıraları canlandırarak ulus
muhalefet çekişmelerini iyice
olmuştur. 2000’li yıllara
2018: Kapıkule- İstanbul seferini yapan
döneminde terör örgütü PKK elebaşı
olma bilincini canlı tutmaktır. Bu
tırmandırmıştır. Cumhuriyet
gelindiğinde ise bayram
TCDD treninin 5 vagonu, Tekirdağ
Abdullah Öcalan, Kenya’da uluslararası
bağlamda milli bayramların her yıl,
“koruyacağız” manşetleri
kutlamalarında politik
Çorlu’dan geçerken yağış nedeniyle
bir operasyonla yakalandı.
dönemin içinde bulunduğu şartlara
ile dile getirilmiştir. Bu
çekişmelerin diğer dönemlere rayların altındaki toprak menfezinin
n 17 Ağustos 1999: Merkez üssü
bakılmaksızın, iç ve dış politikalardan
başlıkların altında, gerici kayması sonucu devrildi. Kazada 7’si
oranla daha fazla arttığını
Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 7.4’lük
kaynaklı günlük sorunlardan bağımsız
çocuk 25 kişi yaşamını yitirirken 317
ve bölücülere rağmen
söylemek mümkündür.
deprem ‘Asrın felaketi’ olarak tarihe
bir şekilde kutlanması önem arz
kişi de yaralandı. Çorlu tren kazası
Cumhuriyetin yaşatılacağı ve
Özellikle iktidar partisi geçti. 45 saniye süren Marmara
etmektedir. Bu kutlamalar milli bilincin davasında yargılama hâlâ devam ediyor.
bu kesimin Cumhuriyete ne Depremi, Kocaeli, Yalova, Sakarya,
ile muhalefet arasındaki
güçlenmesi ve genç nesillerin ulus n 14 Ekim 2022: Bartın Amasra’da
İstanbul ve Düzce’de büyük yıkıma
kadar ilgisiz olduğunun da
gerginlikler tüm konularda
meydana gelen maden faciasında 42 işçi
değerlerine sahip çıkarak ülkenin neden oldu. Resmi rakamlara göre 17 bin
altı çizilmiştir.
olduğu gibi Cumhuriyet
480 kişi yaşamını yitirdi. yaşamını yitirdi.
gelişmesi yönünde daha fazla çaba
Tüm illere ve ilçelere
Bayramı kutlamalarına
n 20 Ekim 2008: Türkiye’nin n 6 Şubat 2023: Kahramanmaraş
sarf etmelerinde etkili bir araçtır.
gönderilen genelgelerde,
da etki etmiştir. Tüm bu
aydınlarının da içerisine dahil edilerek merkezli 7.7 ve 7.6’lik depremler 11 ilde
Bunun bilincinde olan ve Cumhuriyet
yurdun tamamında
gerginliklere rağmen
yargılandığı Ergenekon davasının ilk yıkıma neden oldu. 50 binden fazla kişi
Bayramlarına büyük önem veren
‘Cumhuriyet Yürüyüşleri’nin
Cumhuriyet Bayramı
duruşması Silivri’de yapıldı. Ardından yaşamını yitirdi, 122 binden fazla kişi
Atatürk, döneminde, geçmişteki
halkın ve devlet erkânının
etkinlikleri kesintisiz olarak
Atatürkçü subayların darbe iddiasıyla yaralandı. On binlerce bina çöktü.
savaşlar ile birlikte, Milli Mücadele’yi
katılımı ile yapılması”
devam etmektedir.
yaşayan neslin hayatta olması,
devrimin getirdiği gelişmelere şahit
olan bu neslin varlığı gibi etmenlerin
de varlığıyla kutlamalar coşkulu
geçmiştir.
n Son dönemlerde çeşitli
gerekçelerle milli bayramların
kutlanmasına yönelik engelleyici
girişimler oluyor. Geçmişte de bu
tarz durumlar var mı?
Geçmişten bugüne baktığımızda,
Atatürk döneminde kutlamaların
coşkulu geçtiğini belirtmiştik. 12
yıl süren İsmet İnönü döneminin
ilk altı yılı II. Dünya Savaşı içinde
geçmiştir. Sonraki dönemlerde
yaşanan askeri müdahaleler, partiler
arası çekişmelerde coşku azalsa da
Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri
kesintisiz olarak devam etmektedir.
Siyaset gölgesi düştü
n 1923’ten 2023’e, Cumhuriyet
bayramlarına baktığınızda ne
görüyorsunuz?
Atatürk ve İnönü döneminde
şartlardan bağımsız olarak
CUMHURİYETİMİZİN
Cumhuriyet Bayramının titizlik ve
coşkuyla kutlandığını belirtmiştik.
Çok Partili hayata geçiş ile birlikte
bayram coşkusunda giderek bir
Kutlu Olsun
azalma dikkat çekmektedir. Özellikle
1950 sonrası partiler arası çekişmeler
bayram kutlamalarını gölgelemeye
başlamıştır.
27 Mayıs 1960’ta gerçekleştirilen
askeri müdahale sonrasında DP

