Catalog

Cumhuriyet 18 29 EKİM 2023 PAZAR Cumhuriyet SAFİYE AYLA VE ATATÜRK fırsatı oldukça oynardı. Safiye SAFİYE AYLA (1917- Cumhuriyet Ayla’nın sesini çok beğenirdi. 1998): Müziğe küçük yaşta En sevdikleri arasında piyano çalarak başladı. “Kimseye Etmem Şikâyet”, Geçirdiği hastalıklar sonucu Cumhuriyet “Mani Oluyor”, “Havada Bulut Muallim Mektebi’nden Yok”, “Dayler Dayler, “Cana diploma alamadan ayrıldı. İlk Rakibi Handan Edersin”, plağını 1930’da Kolombiya “Alişimin Kaşları Kara”, Plak Şirketi adına doldurdu. “İzmir’in Kavakları”, “Şahane Yesari Asim Bey’in “Sevda Gözler”, “Sigaramın Dumanı”, Yaratan Gözlerin” ve “Asker Yolu Beklerim”, “Çile “Bekledim de Gelmedin” Bülbülüm Çile”, “Değirmene şarkılarını seslendirdi. Kısa Un Yolladım”, “Şu Dalmadan süre içinde müzik çevresi Geçtin Mi”, “Pencere Açıldı tarafından tanındı. Bilal Oğlan”, “Habugaha Atatürk, Türk sanat ve halk 200 lira bağışta bulunduktan Girdim”, “Yanık Ömer”, müziği dinler, halk oyunlarına sonra kurumun Maarif Cemiyeti “Fikrimin İnce Gülü”, “A da ilgi duyardı. Rumeli ile ortak düzenlediği özel baloya Benim Mor Çiçeğim”, “Vardar türkülerini seven Atatürk; DANS... katılmış ve balo esnasında 3-4 defa Ovası” ve “Akşam Oldu Yine yöresel türküleri dinlemekle dansa kalkarak bu süre zarfında Bastı Kareler” gibi parçalar yer kalmaz, eşlik de ederdi. “Sarı Dans etmeyi de oldukça seven gazetemizin kurucusu Yunus Nadi, alıyor. Zeybek” gibi halk oyunlarını Atatürk, yer aldığı davetlerde kısa Hamdullah Suphi, İbrahim Alaadin, süreli de olsa danslara katılırdı. Ali Rıza Bey ve eşi, Ahmet Rafik, Sudi Buna en güzel örneklerden biri, 26 Bey ve eşi, Ali Naci (Karacan), İzzet Temmuz 1927’de yaşandı. Çocuk Melih Bey ve eşini masasına davet Esirgeme Kurumu Kadıköy Şubesi’ne ederek onlarla sohbet etmişti. MUSİKİ MUALLİM MEKTEBİ’Nİ AÇTI LEYLA GENCER (1928-2008): Türk tatürk’ün, müziğe büyük soprano Leyla Gencer, 20. yüzyılın en ünlü Aönem vermesi nedeniyle sopranolarından biri ve La Scala Operası’nda SİNEMA... 1 Eylül 1924’te ilk “Musiki başarılı performanslarıyla tanınır. Batı Muallim Mektebi” açıldı; 1928- ülkelerinde “La Diva Turca”, “La Gencer” ve “La CAHİDE SONKU (1919-1981): 1933 yılları arasında öğretmen, Cahide Sonku ya da doğumdaki adıyla Regina” olarak ün yapan sanatçı hem seçkin orkestra elemanı ve askeri Cahide Serap; Türk sinemasının ilk kadın opera sahnelerinde hem resitallerinde hayranlık bando elemanı yetiştirmeye film yönetmeni ve sinema oyuncusu. uyandırmasının yanı sıra opera repertuvarı 23 çalışıldı. 1925’te bir yarışma Ortaokul sıralarında sanatla tanıştı. bestecinin 72 yapıtını kapsamasıyla da biliniyor. düzenlenerek sanatçı ve müzik Henüz 16 yaşındayken Darülbedayi’ye öğretmeni yetiştirmek üzere girdi, zamanla İstanbul Şehir Berlin, Paris, Budapeşte, Prag Tiyatroları’nın gözde oyuncuları eğitimci Walter Gerhardt SUNA KAN (1936- arasında yerini aldı. Önce Halkevleri gibi Avrupa’nın önemli kültür ile başladığı temel keman 2023): Türkiye’nin Tiyatrosu akabinde ise İstanbul Belediye şehirlerine yetenekli gençler öğrenimini İzzet Nezih en iyi keman Konservatuvarı, ardından da Muhsin gönderilmeye başlandı. Albayrak ve Gilbert Back virtüözlerinden Ertuğrul’un keşfiyle Darülbedayi’de 1926 yılında Batı müziği ile sürdürdü; son olarak (1932-Şehir Tiyatroları) “Yedi Köyün birisi olarak tanınan, bölümü eklenmiş olan takip ederdi. Buna en iyi örneklerden Zeynebi” ile oyunculuğa başladı. Liko Amar ile çağdaş müzik “Harika Çocuk” Darülelhan, konservatuara Muhsin Ertuğrul, döneminin önemli biri, 3 Aralık 1929 günü yaşandı. Atatürk, eserleri çalıştı. İlk resitalini olarak yeteneği dönüştürüldü. Daha Dolmabahçe Sarayı’ndan ayrılıp Gazhane isimlerindendir. 1933’te Söz Bir Allah Bir 18 Nisan 1946’da Ankara Devlet küçük yaşta tespit edilen sanatçı filmiyle sinemaya adım attı. Daha sonra, Yokuşu ve Taksim yolunu kullanarak sonra “İstanbul Belediye Konservatuvarı’nın konser Suna Kan, keman yolculuğuna, Elhamra Sineması’na gitti. Burada 1950 yılında kendi adına Sonku Film Konservatuarı”nda geleneksel salonunda veren Kan, Mozart’ın Cumhurbaşkanlığı Senfoni Şirketi’ni kurdu. Atatürk’e saat 14.30’dan 17.10’a kadar Türk sanat müziği eserlerinin 5. Keman Konçertosu’nu Orkestrası viyola sanatçısı Nuri özel bir seans düzenlendi. Sinemada 1930’lu yılların İstanbul’unda kültür sanat saptanması için “Tesbit ve seslendirdiği bu resital nedeniyle yaşamı oldukça hareketliydi. Düzenlenen Foks Şirketi’nin çektiği “Gazi Numune Kan’dan çocuk yaşta keman Tasnif Heyeti” kuruldu. 1934 Çiftliği”nin yanı sıra Atatürk’ün balolar, konferanslar ve ardından “Harika Çocuk” olarak anıldı dersleri alarak başladı. Ankara yılında “Milli Musiki ve Temsil gerçekleşen müzik dinletileri sanatsal bir Ankara’dan İstanbul’a olan yolculuğunun ve eğitimine Avrupa’da devam Devlet Konservatuvarı sınavlarını Akademisi Kanunu” ve “Devlet sessiz filmi ve Ankara’da düzenlenen şölen niteliğindeydi. Atatürk, bir yandan etmesi gerekliliği gündeme geldi. kazandı ve bu okulda Avusturyalı bu etkinliklere katılırken, diğer yandan Cumhuriyet Bayramı resmi töreninde Konservatuarı Kanunu” çıkarıldı. Yunanistan Başbakanı Venizelos’un Türk- da başka sanat kollarına ilgi duymaya ve destek vermeye devam etti. Zaman Yunan Dostluk Anlaşması’nı imzalayışı da İDİL BİRET (1941): çocuklar için “Harika gösterildi. zaman sinemaya da gider ve filmleri Piyano sanatçısı Çocuklar Kanunu” SEMİHA İdil Biret’in müziğe çıkarılarak yurtdışında BERKSOY olan ilgisi iki yaşında devlet bursuyla (1910-2004): başladı. Dört yaşında okutulmaları sağlandı. Türkiye’nin ilk Bach’ın prelütlerini Bu kanun çerçevesinde kadın opera çaldı. İlk derslerini eğitimi için ailesiyle sanatçısı. Mithat Fenmen’den birlikte Paris’e Semiha Berksoy, aldı. 1948 yılında, henüz yedi gönderilen İdil Biret, Paris Ulusal Türkiye’nin yaşındayken, Cumhurbaşkanı Konservatuarı’nda 20. yüzyılın uluslararası İsmet İnönü, Biret’in yurtdışında önemli pedagoglarından Nadia alanda tanınmış ilk eğitim görmesi için TBMM’ye Boulanger ile çalıştı ve sekiz sanatçılarından birisi ve bir yasa teklif verdi. Bu öneri yaşında Paris Radyosu’nda ilk Cumhuriyet döneminin sanat üzerine İdil Biret gibi yetenekli konserini verdi. simgelerindendir.